دیسک گردن یکی از مشکلات ستون فقرات گردنی است که در آن تغییرات فرسایشی، برجستگی یا بیرون‌زدگی دیسک می‌تواند باعث تحریک یا فشار بر ریشه‌های عصبی و در موارد جدی‌تر بر نخاع شود. این مشکل ممکن است فقط با درد گردن همراه باشد یا درد، گزگز و بی‌حسی را به شانه، بازو و انگشتان دست منتقل کند. البته هر گردن‌درد یا بی‌حسی دست به معنی دیسک گردن نیست و برای تشخیص، علائم بیمار باید در کنار معاینه و در صورت لزوم تصویربرداری بررسی شود. شناخت الگوی علائم و نشانه‌های هشدار کمک می‌کند مشخص شود چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است.
برای دریافت مشاوره تخصصی و بررسی شرایط شما، فرم زیر را تکمیل کنید. اطلاعات واردشده توسط شما بررسی می‌شود و پس از ارزیابی اولیه، جهت راهنمایی و تعیین مسیر مناسب درمان با شما تماس گرفته خواهد شد.
دیسک گردن چیست؟
ستون فقرات گردنی از هفت مهره تشکیل شده است که بین بیشتر این مهره‌ها ساختارهایی به نام دیسک بین‌مهره‌ای قرار دارند. هر دیسک از بخش بیرونی نسبتا محکم و بخش مرکزی نرم‌تر تشکیل شده و به حرکت مناسب مهره‌ها و جذب فشارهای واردشده به ستون فقرات کمک می‌کند.
اصطلاح دیسک گردن در زبان عمومی اغلب برای شرایطی به کار می‌رود که دیسک دچار برجستگی، بیرون‌زدگی یا فتق شده و احتمال تحریک ساختارهای عصبی اطراف آن وجود دارد. در فتق دیسک، بخشی از ماده داخلی دیسک می‌تواند از لایه خارجی عبور کند و در صورت تماس یا فشار بر ریشه عصبی، علائمی مانند درد تیرکشنده، گزگز، بی‌حسی یا ضعف در اندام فوقانی ایجاد شود.
با این حال، وجود تغییر در شکل دیسک در MRI لزوما به معنی بیماری علامت‌دار نیست. بعضی افراد در تصویربرداری برجستگی یا تغییرات فرسایشی دیسک دارند، اما هیچ علامتی احساس نمی‌کنند. به همین دلیل تشخیص دیسک گردن تنها بر اساس تصویر MRI انجام نمی‌شود.
دیسک‌های گردن چه وظیفه‌ای دارند؟
دیسک‌های بین مهره‌ای نقش مهمی در حرکت طبیعی ستون فقرات گردنی دارند. این ساختارها بخشی از فشار ناشی از فعالیت‌های روزمره، تغییر وضعیت سر و حرکات گردن را جذب می‌کنند و در عین حال اجازه می‌دهند مهره‌ها نسبت به یکدیگر حرکت کنترل‌شده‌ای داشته باشند.
با افزایش سن، دیسک‌ها ممکن است بخشی از آب و انعطاف‌پذیری خود را از دست بدهند. در نتیجه ارتفاع دیسک کاهش پیدا می‌کند و احتمال ایجاد ترک در لایه بیرونی، برجستگی دیسک یا تغییرات همراه در مفاصل و استخوان‌های اطراف بیشتر می‌شود. این تغییرات بخشی از روند فرسایشی ستون فقرات هستند و شدت آنها در همه افراد یکسان نیست.
دیسک گردن بیشتر کدام مهره‌ها را درگیر می‌کند؟
دیسک گردن می‌تواند در سطوح مختلف ستون فقرات گردنی ایجاد شود، اما بخش‌های پایین‌تر گردن به دلیل تحرک بیشتر و تحمل فشار مکانیکی بالاتر، بیشتر دچار تغییرات دیسک می‌شوند. در میان این سطوح، C5-C6 یکی از شایع‌ترین نواحی درگیر است و پس از آن C6-C7 نیز در بسیاری از بیماران دیده می‌شود. سطح C4-C5 هم می‌تواند درگیر شود و در صورت تحریک ریشه C5، درد بیشتر در اطراف گردن، شانه و بخش خارجی بازو احساس شود.
درگیری C5-C6 معمولا با ریشه C6 ارتباط دارد و ممکن است باعث درد، گزگز یا اختلال حسی در بخش خارجی ساعد و ناحیه شست شود. در سطح C6-C7 نیز ریشه C7 می‌تواند تحت تاثیر قرار بگیرد و درد یا بی‌حسی به پشت بازو، ساعد و گاهی انگشت میانی انتشار پیدا کند. با این حال، الگوی علائم در همه افراد دقیقا یکسان نیست و به دلیل همپوشانی مسیرهای عصبی، نمی‌توان فقط بر اساس محل درد یا بی‌حسی، سطح دقیق درگیری دیسک را مشخص کرد.
علائم دیسک گردن چیست؟
علائم دیسک گردن بسته به محل و شدت درگیری دیسک و میزان فشار یا تحریک ریشه‌های عصبی متفاوت است. برخی افراد تنها درد و خشکی گردن دارند، اما در صورت درگیری عصب، درد ممکن است از گردن به شانه، کتف، بازو و حتی انگشتان دست انتشار پیدا کند. شدت علائم نیز همیشه نشان‌دهنده میزان بیرون‌زدگی دیسک نیست و برای تشخیص دقیق باید علائم در کنار معاینه پزشکی بررسی شوند.
شایع‌ترین علائم دیسک گردن عبارت‌اند از:
- درد مداوم یا دوره‌ای در ناحیه گردن
- خشکی و محدود شدن حرکت گردن
- انتشار درد از گردن به شانه یا کتف
- درد تیرکشنده یا سوزشی در بازو و دست
- گزگز و مورمور شدن دست یا انگشتان
- بی‌حسی در بخشی از بازو، ساعد یا انگشتان
- احساس سنگینی یا ضعف در دست
- کاهش قدرت گرفتن اشیا با دست
- تشدید درد با بعضی حرکات یا وضعیت‌های گردن
- در موارد شدیدتر، کاهش قدرت عضلات یا اختلال در حرکات ظریف دست
وجود یکی از این علائم به تنهایی ابتلا به دیسک گردن را ثابت نمی‌کند، زیرا مشکلات عضلانی، بیماری‌های مفصل شانه و گیر افتادن عصب در مچ یا آرنج نیز ممکن است علائم مشابهی ایجاد کنند. اگر درد همراه با بی‌حسی مداوم، ضعف دست یا علائم رو به افزایش باشد، ارزیابی پزشکی برای مشخص شدن علت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
کلینیک فوق تخصصی درد – دکتر مسعود ثقفی نیا
دکتر مسعود ثقفی نیا فلوشیپ تخصصی کنترل درد، با استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته، بهترین روش‌های درمانی را برای دردهای مزمن ارائه می‌دهد. برای دریافت نوبت و مشاوره تخصصی، همین امروز تماس بگیرید.
آدرس: تهران، خیابان جردن، نرسیده به پل میرداماد، خیابان قبادیان غربی، پلاک۹ واحد۱
ساعت کاری : دوشنبه ها— ساعت۱۳_۱۹
ساعت کاری : دوشنبه ها ساعت ۱۰_۱۲
درد دیسک گردن به کجا می‌زند؟
درد ناشی از دیسک گردن ممکن است ابتدا در خود گردن احساس شود و سپس به شانه یا اطراف کتف انتشار پیدا کند. اگر ریشه عصبی تحریک شده باشد، درد می‌تواند مسیر بازو را طی کند و تا ساعد، مچ و انگشتان ادامه یابد. به این نوع درد که در مسیر یک ریشه عصبی منتشر می‌شود، درد رادیکولار گفته می‌شود.
برای مثال، بعضی بیماران می‌گویند درد از گردن شروع می‌شود و مانند یک خط به شانه و بازو می‌زند. برخی دیگر درد اصلی را بیشتر در کتف یا دست احساس می‌کنند و درد گردن چندان شدید نیست. به همین دلیل نداشتن گردن‌درد شدید، به تنهایی درگیری ریشه عصبی گردن را رد نمی‌کند.
دیسک گردن و درد شانه و کتف
درد شانه و اطراف تیغه کتف می‌تواند یکی از تظاهرات مشکلات ستون فقرات گردنی باشد. تحریک ریشه‌های عصبی ممکن است درد را از گردن به شانه، ناحیه کتف یا قسمت بالایی بازو منتقل کند. گاهی بیمار تصور می‌کند مشکل مستقیما مربوط به مفصل شانه است، در حالی که منشا درد می‌تواند در گردن باشد.
از طرف دیگر، بیماری‌های مفصل شانه، عضلات اطراف کتف و مشکلات تاندونی نیز می‌توانند علائمی شبیه درد ناشی از گردن ایجاد کنند. در معاینه، پزشک دامنه حرکت گردن و شانه، قدرت عضلات، حس اندام و رفلکس‌ها را بررسی می‌کند تا منبع احتمالی درد مشخص‌تر شود.
آیا دیسک گردن باعث درد دست می‌شود؟
بله، در صورتی که بیرون‌زدگی یا تغییرات اطراف دیسک باعث تحریک ریشه عصبی شود، درد می‌تواند از گردن و شانه به سمت بازو و دست انتشار پیدا کند. این درد در برخی افراد تیز و تیرکشنده و در برخی دیگر سوزشی یا مبهم است. حرکت‌های خاص گردن نیز ممکن است شدت آن را تغییر دهند.
با این حال، درد دست همیشه از گردن منشا نمی‌گیرد. گیر افتادن عصب در مچ یا آرنج، مشکلات مفصل شانه و برخی اختلالات دیگر نیز ممکن است علائم مشابه ایجاد کنند. به همین دلیل در فردی که درد دست بدون علت واضح ادامه پیدا کرده است، تعیین منبع درد اهمیت زیادی دارد.
آیا دیسک گردن باعث گزگز و بی‌حسی دست می‌شود؟
فشار یا التهاب اطراف یک ریشه عصبی در گردن می‌تواند انتقال پیام‌های حسی را تغییر دهد و باعث گزگز، مورمور شدن یا بی‌حسی در بخشی از دست شود. ناحیه‌ای که دچار تغییر حس می‌شود تا حدی به ریشه عصبی درگیر بستگی دارد.
ممکن است فرد علاوه بر بی‌حسی، درد یا ضعف نیز داشته باشد. اگر گزگز فقط هنگام قرار گرفتن دست در وضعیت خاصی ایجاد شود، علل دیگری مانند گیر افتادن عصب محیطی نیز مطرح هستند. از این رو نمی‌توان هر بی‌حسی یا مورمور شدن انگشتان را به دیسک گردن نسبت داد.
علائم دیسک گردن در انگشتان دست
محل گزگز یا کاهش حس در انگشتان می‌تواند سرنخی درباره ریشه عصبی درگیر ایجاد کند. برای مثال درگیری ریشه C6 بیشتر می‌تواند با علائم حسی در سمت خارجی ساعد و ناحیه شست همراه باشد، در حالی که درگیری C7 ممکن است علائم را به بخش پشتی ساعد و انگشت میانی منتقل کند. الگوهای مربوط به ریشه‌های پایین‌تر نیز ممکن است انگشتان حلقه و کوچک را تحت تاثیر قرار دهند.
با این حال، این تقسیم‌بندی مطلق نیست. مسیرهای حسی افراد با یکدیگر تفاوت دارند و بیماری‌هایی مانند سندرم تونل کارپال یا گیر افتادن عصب اولنار نیز می‌توانند باعث بی‌حسی انگشتان شوند. بنابراین محل بی‌حسی به تنهایی برای تشخیص کافی نیست.
برای مثال فردی که از خواب‌رفتگی شست همراه با درد منتشرشونده از گردن به بازو شکایت دارد، ممکن است الگوی درگیری C6 داشته باشد؛ اما پزشکی که بیمار را معاینه می‌کند علاوه بر محل بی‌حسی، قدرت عضلات، رفلکس‌ها و عوامل تشدیدکننده علائم را نیز بررسی می‌کند.
علائم دیسک گردن مهره ۵ و ۶ چیست؟
دیسک بین مهره‌های C5 و C6 از نواحی شایع درگیری در ستون فقرات گردنی است. اگر تغییرات این سطح بر ریشه C6 اثر بگذارد، فرد ممکن است درد را از گردن به شانه، بخش خارجی بازو و ساعد احساس کند و گاهی علائم تا شست دست ادامه پیدا کند.
در برخی بیماران کاهش حس یا گزگز در همین مسیر دیده می‌شود و درگیری حرکتی می‌تواند بر بعضی حرکات بازو یا مچ اثر بگذارد. تغییر رفلکس مربوط به عضلات نیز ممکن است در معاینه قابل تشخیص باشد.
با این وجود، وجود درد شانه یا شست الزاما به معنای دیسک C5-C6 نیست. تشخیص سطح دقیق باید با معاینه عصبی و در صورت نیاز یافته‌های MRI تطبیق داده شود.
علائم دیسک گردن مهره ۶ و ۷ چیست؟
در سطح C6-C7، ریشه C7 ممکن است تحت تاثیر قرار بگیرد. درد در این حالت می‌تواند از گردن به پشت بازو و ساعد منتشر شود و گاهی تا انگشت میانی ادامه داشته باشد. بعضی بیماران در همین مسیر احساس گزگز یا کاهش حس دارند.
اگر درگیری عصب قابل توجه باشد، ضعف در برخی عضلات از جمله عضلاتی که در باز کردن آرنج نقش دارند نیز ممکن است دیده شود و رفلکس سه‌سر در معاینه تغییر کند. الگوی واقعی علائم می‌تواند از یک فرد به فرد دیگر متفاوت باشد؛ بنابراین نمی‌توان فقط بر اساس اینکه کدام انگشت درد دارد، سطح آسیب دیسک را قطعی مشخص کرد.
برای دریافت نوبت و مشاوره از دکتر مسعود ثقفی نیا، با شماره‌های زیر تماس بگیرید.
[button size=”medium” style=”primary” radius=”99″ text=”📞 تماس با مطب جردن” link=”tel:02188882424″ target=””]
[button size=”medium” style=”primary” radius=”99″ text=”📞 تماس با مطب اختیاریه” link=”tel:02122792538″ target=””]
[button size=”medium” style=”primary” radius=”99″ text=”📅 دریافت نوبت” link=”https://mavarateb.com/profiles/125261/about” target=””]
علائم دیسک گردن شدید چیست؟
وقتی فشار فقط بر ریشه عصبی وارد می‌شود، علائم اغلب در مسیر یک عصب در شانه، بازو یا دست دیده می‌شوند. اما اگر کانال نخاعی به اندازه‌ای تنگ شود که خود نخاع تحت فشار قرار بگیرد، ممکن است علائم متفاوت و مهم‌تری ایجاد شود.
ضعف رو به افزایش دست یا پا، کاهش مهارت انجام کارهای ظریف با انگشتان، افتادن مکرر اشیا از دست، اختلال تعادل و تغییر در نحوه راه رفتن از نشانه‌هایی هستند که باید جدی گرفته شوند. در موارد خاص، اختلال کنترل ادرار یا مدفوع نیز نیازمند ارزیابی پزشکی فوری است. اختلال مهارت دست و راه رفتن از نشانه‌هایی هستند که می‌توانند مطرح‌کننده درگیری نخاع باشند.
بنابراین شدت درد تنها معیار شدت بیماری نیست. گاهی بیماری با درد نسبتا کم اما ضعف عصبی یا اختلال تعادل همراه است که از نظر بالینی اهمیت بیشتری دارد.
آیا دیسک گردن باعث سردرد می‌شود؟
برخی انواع درد گردن می‌توانند همراه با سردرد باشند و درد از ناحیه گردن یا پس سر به قسمت‌های دیگر سر منتقل شود. با این حال، سردرد علل بسیار متنوعی دارد و وجود همزمان سردرد و مشکل دیسک در تصویربرداری ثابت نمی‌کند که دیسک عامل سردرد است.
اگر سردرد جدید، شدید یا غیرمعمول باشد، به‌ویژه اگر با علائم عصبی، تب، اختلال هوشیاری، مشکلات بینایی یا علائم دیگری همراه شده باشد، نباید بدون بررسی به دیسک گردن نسبت داده شود.
آیا دیسک گردن باعث سرگیجه می‌شود؟
سرگیجه علامت اختصاصی دیسک گردن نیست. بعضی افراد مبتلا به گردن‌درد، احساس عدم تعادل یا سرگیجه را نیز گزارش می‌کنند، اما سرگیجه می‌تواند ناشی از مشکلات گوش داخلی، فشار خون، داروها، اختلالات عصبی و علل متعدد دیگری باشد.
بنابراین نسبت دادن سرگیجه به دیسک گردن تنها به دلیل وجود تغییرات MRI می‌تواند باعث نادیده گرفتن علت اصلی شود. در صورت تکرار سرگیجه، شدت گرفتن آن یا همراهی با علائمی مانند دوبینی، اختلال تکلم، ضعف اندام یا عدم تعادل واضح، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
علت دیسک گردن چیست؟
یکی از زمینه‌های مهم ایجاد مشکل دیسک، تغییرات تدریجی و فرسایشی مرتبط با سن است. دیسک با گذر زمان ممکن است آب و انعطاف خود را از دست بدهد و نسبت به فشارهای مکانیکی حساس‌تر شود. ایجاد ترک در لایه بیرونی دیسک می‌تواند زمینه بیرون‌زدگی بخش مرکزی آن را فراهم کند.
در برخی افراد، فعالیت‌های سنگین، حرکات مکرر گردن یا یک آسیب می‌تواند در بروز یا تشدید علائم نقش داشته باشد. فتق دیسک همیشه نتیجه یک حادثه مشخص نیست و ممکن است بدون ضربه شدید نیز ایجاد شود.
به همین دلیل معمولا نمی‌توان یک عامل واحد را به عنوان علت قطعی دیسک گردن معرفی کرد. وضعیت دیسک حاصل ترکیبی از ساختار بدن، روند فرسایشی، میزان فشار مکانیکی و گاهی آسیب است.
چه عواملی احتمال ابتلا به دیسک گردن را افزایش می‌دهند؟
افزایش سن و تغییرات فرسایشی ستون فقرات از عوامل مهم هستند. فعالیت‌هایی که گردن را برای مدت طولانی در وضعیت نامناسب قرار می‌دهند نیز ممکن است فشار مکانیکی واردشده به این ناحیه را افزایش دهند.
کار طولانی با رایانه در وضعیت غیراستاندارد، خم نگه داشتن مداوم سر، انجام مشاغل یا فعالیت‌هایی که نیازمند خم و راست کردن مکرر گردن هستند و بلند کردن نامناسب اجسام سنگین می‌توانند در ایجاد یا تشدید علائم نقش داشته باشند. ارگونومی نامناسب در محیط کار نیز به عنوان یکی از عوامل قابل اصلاح مورد توجه قرار می‌گیرد.
البته داشتن یکی از این عوامل به معنی ابتلای حتمی به دیسک گردن نیست. بسیاری از افراد با وجود عوامل خطر هرگز دچار علائم قابل توجه نمی‌شوند.
دیسک گردن در چه افرادی شایع‌تر است؟
تغییرات فرسایشی دیسک با افزایش سن شایع‌تر می‌شوند؛ اما فتق دیسک می‌تواند در سنین مختلف رخ دهد. افرادی که شغل آنها شامل وضعیت ثابت و نامناسب گردن، کار فیزیکی تکراری یا فشار مکانیکی زیاد است ممکن است بیشتر در معرض بروز علائم قرار داشته باشند.
ورزشکارانی که احتمال آسیب گردن در فعالیت آنها بیشتر است و افرادی که سابقه ضربه به گردن دارند نیز ممکن است با مشکلات دیسک روبه‌رو شوند. با این حال، در بسیاری از موارد بیمار نمی‌تواند حادثه مشخصی را به عنوان شروع بیماری به خاطر بیاورد.
تفاوت دیسک گردن با گرفتگی عضلات گردن چیست؟
گرفتگی عضلات گردن معمولا با احساس سفتی، درد موضعی و حساسیت عضلات همراه است و ممکن است بعد از خوابیدن در وضعیت نامناسب، کار طولانی پشت میز یا فعالیت فیزیکی ایجاد شود. درد عضلانی الزاما مسیر مشخصی تا انگشتان ندارد و معمولا با علائم عصبی مانند بی‌حسی واضح یا ضعف عضلانی همراه نیست.
در مقابل، اگر دیسک باعث فشار یا التهاب ریشه عصبی شده باشد، درد می‌تواند از گردن به بازو و دست انتشار پیدا کند و با گزگز، کاهش حس یا ضعف همراه شود. با این حال، اسپاسم عضلات گردن می‌تواند همزمان با دیسک نیز وجود داشته باشد؛ بنابراین این دو وضعیت همیشه کاملا جدا از یکدیگر نیستند.
تفاوت دیسک گردن با آرتروز گردن چیست؟
دیسک گردن و آرتروز گردن هر دو می‌توانند بخشی از تغییرات فرسایشی ستون فقرات باشند، اما دقیقا یک مفهوم نیستند. مشکل دیسک بیشتر به تغییر ساختار، برجستگی یا فتق دیسک بین مهره‌ای اشاره دارد، در حالی که آرتروز یا اسپوندیلوز گردنی می‌تواند مفاصل و استخوان‌های ستون فقرات را نیز درگیر کند و با تشکیل زوائد استخوانی همراه باشد.
در عمل، این تغییرات ممکن است همزمان وجود داشته باشند. برای مثال کاهش ارتفاع دیسک همراه با تغییرات استخوانی می‌تواند فضای خروج عصب را تنگ کند. در نتیجه تشخیص پزشک ممکن است شامل ترکیبی از بیماری دیسک و تغییرات آرتروزی باشد.
دیسک گردن چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص دیسک گردن فقط با مشاهده یک MRI انجام نمی‌شود. ابتدا باید مشخص شود علائم بیمار چه الگویی دارند، از چه زمانی شروع شده‌اند، چه عواملی آنها را تشدید می‌کنند و آیا نشانه‌ای از آسیب ریشه عصبی یا نخاع وجود دارد.
معاینه بالینی و عصبی
در معاینه، دامنه حرکتی گردن، محل درد، قدرت عضلات، حس اندام و رفلکس‌ها بررسی می‌شوند. پزشک ممکن است از برخی مانورهای معاینه برای بررسی احتمال تحریک ریشه عصبی استفاده کند. نحوه راه رفتن و تعادل نیز در شرایطی که احتمال فشار بر نخاع مطرح باشد اهمیت دارد.
MRI گردن
MRI با نمایش دیسک‌ها، نخاع و ریشه‌های عصبی می‌تواند محل بیرون‌زدگی دیسک و میزان تنگی اطراف ساختارهای عصبی را نشان دهد. این تصویربرداری در بیمارانی که علائم عصبی پیشرونده، احتمال درگیری نخاع یا علائم مداوم دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
با این حال MRI باید در کنار شرح حال و معاینه تفسیر شود، نه به تنهایی.
عکس ساده گردن
رادیوگرافی ساده خود دیسک فتق‌شده را مانند MRI نشان نمی‌دهد، اما می‌تواند اطلاعاتی درباره راستای مهره‌ها، تغییرات استخوانی، کاهش فضای بین مهره‌ها و برخی علل دیگر درد ارائه کند. در شرایطی مانند سابقه ضربه نیز ممکن است تصویربرداری ساده کاربرد داشته باشد.
تست عصب و عضله در صورت نیاز
الکترومیوگرافی و مطالعات هدایت عصبی ممکن است در بعضی بیماران برای تشخیص افتراقی استفاده شوند؛ به‌خصوص زمانی که مشخص نیست بی‌حسی یا ضعف ناشی از ریشه عصبی گردن است یا مشکل عصب در قسمت دیگری از اندام فوقانی. این تست برای همه افراد مبتلا به گردن‌درد ضروری نیست.
آیا هر بیرون‌زدگی دیسک در MRI خطرناک است؟
خیر. یکی از نکات مهم در تفسیر MRI این است که تغییرات دیسک در افراد بدون علامت نیز دیده می‌شوند. با افزایش سن، احتمال مشاهده تغییرات فرسایشی، برجستگی یا حتی بیرون‌زدگی دیسک در تصویربرداری بیشتر می‌شود، بدون اینکه فرد الزاما درد یا علائم عصبی داشته باشد.
بنابراین عبارت‌هایی مانند پروتروژن، بولجینگ یا حتی هرنییشن در گزارش MRI به تنهایی شدت بیماری را تعیین نمی‌کنند. پزشک باید بررسی کند آیا سطح و سمت درگیری دیده‌شده در MRI با علائم، معاینه عصبی و مسیر درد بیمار تطابق دارد یا خیر.
برای مثال ممکن است MRI بیرون‌زدگی در یک سمت را نشان دهد، اما درد بیمار در سمتی کاملا متفاوت باشد. در چنین شرایطی لازم است به سایر علل احتمالی نیز توجه شود و نباید تمام علائم صرفا بر اساس یک یافته تصویربرداری توضیح داده شوند.
دیسک گردن چه زمانی خطرناک می‌شود؟
مهم‌ترین نگرانی زمانی ایجاد می‌شود که فشار قابل توجهی بر نخاع یا ساختارهای عصبی وارد شده باشد. ضعف پیشرونده دست یا پا، اختلال در انجام حرکات ظریف مانند بستن دکمه‌ها، افتادن اشیا از دست، عدم تعادل یا تغییر محسوس در نحوه راه رفتن از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی سریع‌تر دارند.
بی‌اختیاری جدید ادرار یا مدفوع، بی‌حسی یا ضعف ناگهانی و شدید یا بروز علائم عصبی قابل توجه نیز نباید نادیده گرفته شوند. در چنین شرایطی اولویت با ارزیابی پزشکی است و مناسب نیست بیمار فقط منتظر کاهش درد بماند.
چه زمانی برای علائم دیسک گردن به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر درد گردن برای چند روز ادامه پیدا کند، شدت آن افزایش یابد یا درد از گردن به شانه، کتف، بازو و دست انتشار پیدا کند، بهتر است برای بررسی دقیق‌تر به پزشک مراجعه شود. وجود علائمی مانند گزگز و بی‌حسی مداوم انگشتان، کاهش قدرت دست، محدود شدن حرکت گردن یا اختلال در انجام فعالیت‌های روزمره نیز می‌تواند نشان دهد که ریشه‌های عصبی نیاز به ارزیابی بیشتری دارند. به‌ویژه اگر ضعف دست رو به افزایش باشد، وسایل به‌طور مکرر از دست بیفتند یا اختلال در تعادل و راه رفتن ایجاد شود، مراجعه زودتر اهمیت بیشتری دارد.
برای بررسی علت علائم و مشخص شدن اینکه درد ناشی از دیسک گردن، گرفتگی عضلات، درگیری ریشه عصبی یا مشکل دیگری است، می‌توانید به دکتر مسعود ثقفی‌نیا مراجعه کنید. در ارزیابی تخصصی، شدت و مسیر درد، قدرت و حس اندام‌ها و وضعیت عصبی بررسی می‌شود و در صورت نیاز آزمایش‌ها یا تصویربرداری‌های تکمیلی مانند MRI درخواست خواهد شد تا بر اساس شرایط هر بیمار، مسیر مناسب بررسی و درمان مشخص شود.
دیسک گردن چگونه درمان می‌شود؟
روش برخورد با دیسک گردن برای همه افراد یکسان نیست و به شدت درد، وجود یا نبود علائم عصبی، مدت علائم و میزان فشار بر ریشه عصبی یا نخاع بستگی دارد. در بسیاری از موارد، درمان ابتدا با رویکردهای غیرجراحی مانند اصلاح فعالیت، داروهای تجویزشده توسط پزشک و فیزیوتراپی انجام می‌شود و در شرایط منتخب ممکن است روش‌های مداخله‌ای یا جراحی مطرح شوند. بسیاری از موارد رادیکولوپاتی گردنی با رویکرد غیرجراحی بهبود پیدا می‌کنند.
انتخاب روش درمان باید پس از ارزیابی وضعیت بیمار انجام شود؛ به‌خصوص در افرادی که ضعف عصبی یا نشانه‌های فشار بر نخاع دارند. روش درمان دیسک گردن بر اساس شدت علائم و میزان فشار عصبی انتخاب می‌شود و برای آشنایی با گزینه‌های مختلف می‌توانید راهنمای کامل درمان دیسک گردن را مطالعه کنید.
سوالات متداول
آیا ممکن است دیسک گردن بدون گردن‌درد وجود داشته باشد؟
بله. در بعضی افراد علامت اصلی به صورت درد، گزگز یا بی‌حسی در شانه، بازو یا دست بروز می‌کند و خود گردن درد چندانی ندارد. همچنین ممکن است تغییرات دیسک در MRI کاملاً بدون علامت باشند؛ بنابراین تشخیص به مجموع علائم، معاینه و یافته‌های تصویربرداری وابسته است.
آیا سرفه یا عطسه می‌تواند درد دیسک گردن را بیشتر کند؟
در بعضی بیماران مبتلا به تحریک ریشه عصبی، سرفه، عطسه یا برخی حرکات گردن ممکن است درد منتشرشونده را موقتاً تشدید کند. این علامت به تنهایی برای تشخیص کافی نیست و باید همراه سایر نشانه‌ها بررسی شود.
آیا دیسک گردن می‌تواند باعث افتادن وسایل از دست شود؟
اگر ریشه عصبی یا در موارد جدی‌تر نخاع تحت تأثیر قرار گرفته باشد، کاهش قدرت یا مهارت دست ممکن است رخ دهد و فرد متوجه شود اشیا بیشتر از دست او می‌افتند. تکرار این حالت، به‌ویژه همراه با ضعف یا اختلال راه رفتن، نیازمند بررسی پزشکی است.
آیا همه افراد مبتلا به دیسک گردن باید MRI انجام دهند؟
خیر. در بسیاری از موارد پزشک ابتدا بر اساس شرح حال و معاینه تصمیم‌گیری می‌کند. MRI بیشتر زمانی اهمیت پیدا می‌کند که علائم ادامه‌دار باشند، نقص عصبی پیشرونده وجود داشته باشد یا احتمال فشار بر نخاع و سایر شرایط مهم مطرح باشد.
آیا شدت درد نشان می‌دهد دیسک گردن چقدر شدید است؟
نه لزوماً. شدت درد همیشه با اندازه بیرون‌زدگی دیسک یا اهمیت درگیری عصبی متناسب نیست. ممکن است فرد درد زیادی داشته باشد اما ضعف عصبی نداشته باشد و در مقابل فرد دیگری درد کمتری داشته باشد ولی دچار کاهش قدرت یا اختلال تعادل شده باشد. به همین دلیل بررسی عملکرد عصبی اهمیت زیادی دارد.
جمع‌بندی
دیسک گردن می‌تواند از یک تغییر بدون علامت در تصویربرداری تا بیرون‌زدگی‌ای که باعث درد، گزگز، بی‌حسی یا ضعف دست می‌شود، طیف گسترده‌ای داشته باشد. انتشار درد از گردن به شانه، کتف، بازو و انگشتان می‌تواند احتمال تحریک ریشه عصبی را مطرح کند، اما تشخیص نهایی نباید فقط براساس محل درد یا نتیجه MRI انجام شود.
مهم‌تر از شدت درد، توجه به علائم عصبی است. ضعف رو به افزایش، کاهش مهارت دست، اختلال تعادل یا راه رفتن و برخی تغییرات ناگهانی عصبی نیاز به بررسی سریع‌تر دارند. تشخیص صحیح با کنار هم قرار دادن شرح حال، معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری انجام می‌شود و پس از آن می‌توان مناسب‌ترین مسیر درمان را بر اساس شرایط هر بیمار انتخاب کرد.
